Right of daughter in father’s property: ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿರಬಹುದು. ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರಿಗೆ ಕೇವಲ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಕೊಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಹಲವು ಕಡೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮದುವೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ನಿನಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದೆಷ್ಟೋ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಮದುವೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಉತ್ತರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೂ, ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲೇಬೇಕು. ಬನ್ನಿ, ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ತಂದ ಬಿರುಗಾಳಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act) ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಆದರೆ, 2005ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತಂದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು ವರದಾನವಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2005 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಮಗನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಕ್ಕಿದೆಯೋ, ಮಗಳಿಗೂ (ಅವಳು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸರಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸರಿ) ಅಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ.
ಕಾನೂನಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಗಳು ಕೂಡ ಮಗನಂತೆಯೇ ‘ಸಹದಾಯಾದಿ’ (Coparcener). ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅವಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿನೀತಾ ಶರ್ಮಾ vs ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮಾ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು
2005ರ ಕಾನೂನು ಬಂದರೂ, ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೊಂದಲವಿತ್ತು: “ಒಂದು ವೇಳೆ ತಂದೆ 2005ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಮಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂದು.
ಇದಕ್ಕೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತು. ವಿನೀತಾ ಶರ್ಮಾ ವಿರುದ್ಧ ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, “ತಂದೆ 2005ಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಸಿಗಲೇಬೇಕು” ಎಂದು ಖಡಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಿತು. ಮಗನು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಮಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ vs ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ: ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೇಳುವಾಗ ಈ ಎರಡು ವಿಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇರಬೇಕು:
- ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property): ಇದು ತಾತ-ಮುತ್ತಾತಂದಿರ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳಿಗೆ ಮಗನಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property): ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಸ್ತಿ ಇದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಅವರು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಬರೆದುಕೊಡಬಹುದು (Will ಮಾಡಬಹುದು). ಒಂದು ವೇಳೆ ತಂದೆ ‘ವಿಲ್’ ಬರೆಯದೇ ತೀರಿಕೊಂಡರೆ, ಆಗ ಆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೂ) ಸಮಾನ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
| ವಿಷಯ | ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ? |
|---|---|
| ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆ (ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ) | ಹೌದು, ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ |
| ತಂದೆ 2005ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ? | ಹೌದು, ಹಕ್ಕಿದೆ (ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು) |
| ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (ವಿಲ್ ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ) | ಸಮಾನ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ |
| ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಹಕ್ಕು ಹೋಗುತ್ತಾ? | ಇಲ್ಲ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಲ್ಲ |
ನೀವು ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
ಕಾನೂನು ನಿಮ್ಮ ಪರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀವು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು:
- ರಿಲಿಂಕ್ವಿಶ್ಮೆಂಟ್ ಡೀಡ್ (Relinquishment Deed): ಮದುವೆಗೆ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀವು “ನನಗೆ ಆಸ್ತಿ ಬೇಡ” ಎಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನೀವು ಮತ್ತೆ ಆಸ್ತಿ ಕೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಉಯಿಲು (Will): ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ‘ವಿಲ್’ ಮೂಲಕ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಕ್ಕು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಮದುವೆಯಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ‘ಪರರ ಮನೆಗೆ’ ಸೇರಿದವಳಲ್ಲ. ಆಕೆ ಸದಾ ಆ ಮನೆಯ ಮಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದೆ. ನಿಮಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನಿಸಿದರೆ, ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ.
ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನವು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವ ಮುನ್ನ ನುರಿತ ವಕೀಲರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
