Karnataka Govt School Shoe vs Slippers Scheme: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಾಲೆ ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದರೆ ಸಾಕು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮ. ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ‘ಶೂ ಭಾಗ್ಯ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮುಂಬರುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಣ ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹೌದು, ನೀವು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜ. ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇನ್ಮುಂದೆ ಕಪ್ಪು ಶೂಗಳ ಬದಲಿಗೆ ‘ಚಪ್ಪಲಿ’ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.
ಏನಿದು ‘ಶೂ’ ಬದಲು ‘ಚಪ್ಪಲಿ’ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ?
ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1 ರಿಂದ 10ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಓದುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂದು ಜೊತೆ ಶೂ ಮತ್ತು ಎರಡು ಜೊತೆ ಸಾಕ್ಸ್ ನೀಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಆದರೆ, 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ (DDPI) ಮಹತ್ವದ ಸೂಚನೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಚಪ್ಪಲಿಗಳಿಗೆ (Footwear) ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡುವುದು.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ:
- ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ: ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಬಹುತೇಕ ದಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಅವು ಒದ್ದೆಯಾಗಿ, ಬೇಗ ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ: ಒದ್ದೆಯಾದ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸೋಂಕು (Fungal Infection) ಮತ್ತು ಅಲರ್ಜಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಚಪ್ಪಲಿಗಳಾದರೆ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿ ಆಡುತ್ತದೆ.
- ಬಳಕೆಗೆ ಸುಲಭ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮಕ್ಕಳು ಕೆಸರಿನ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಶಾಲೆಗೆ ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶೂಗಳಿಗಿಂತ ಚಪ್ಪಲಿಗಳು ಇಂತಹ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅನುದಾನ ಎಷ್ಟು?
ಸರ್ಕಾರವು ಶೂ ಅಥವಾ ಚಪ್ಪಲಿ ಖರೀದಿಗೆ ತರಗತಿವಾರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಅನುದಾನವನ್ನು ಶಾಲಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ (SDMC) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
| ತರಗತಿ | ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದರ (ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ) | ವಿವರ |
|---|---|---|
| 1 ರಿಂದ 5ನೇ ತರಗತಿ | ₹265 | ಒಂದು ಜೊತೆ ಶೂ/ಚಪ್ಪಲಿ + 2 ಜೊತೆ ಸಾಕ್ಸ್ (ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ) |
| 6 ರಿಂದ 8ನೇ ತರಗತಿ | ₹295 | ಒಂದು ಜೊತೆ ಶೂ/ಚಪ್ಪಲಿ + 2 ಜೊತೆ ಸಾಕ್ಸ್ |
| 9 ಮತ್ತು 10ನೇ ತರಗತಿ | ₹325 | ಒಂದು ಜೊತೆ ಶೂ/ಚಪ್ಪಲಿ + 2 ಜೊತೆ ಸಾಕ್ಸ್ |
ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೆ?
ಇದು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕಡ್ಡಾಯ ಆದೇಶವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಶೂ ನೀಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಚಪ್ಪಲಿ ನೀಡಬೇಕೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಆಯಾ ಶಾಲೆಯ SDMC (ಶಾಲಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿ) ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪೋಷಕರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಕೆಲವು ಪೋಷಕರು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಮಳೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಶೂಗಳು ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ, ಚಪ್ಪಲಿ ನೀಡಿದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ,” ಎಂದು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ಪೋಷಕರೊಬ್ಬರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಬಯಲುಸೀಮೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೂಗಳೇ ಉತ್ತಮ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮುಕ್ತಾಯ
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ‘ಶೂ ಭಾಗ್ಯ’ದಿಂದ ‘ಚಪ್ಪಲಿ ಭಾಗ್ಯ’ದತ್ತ ಹೊರಳಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಡೆ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದರೂ, ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವಾಗ ಅವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು SDMCಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ.
