Contract Employees Regularization: ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರು (Contract Employees) ಒಂದು ದಿನ ತಾವು ಖಾಯಂ ಆಗುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಆ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಈಗ ಅಘಾತಕಾರಿ ಸುದ್ದಿಯೊಂದು ಎದುರಾಗಿದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ (Outsourcing) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನೌಕರರ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪು ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಏನಿದು ತೀರ್ಪು? ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರ ಕಥೆ ಏನಾಗಲಿದೆ? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಏಜೆನ್ಸಿ ಮೂಲಕ ಬಂದವರಿಗೆ ಖಾಯಂ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲ!
ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಎಂದರೆ ಅದು ಸುಭದ್ರ ಜೀವನದ ಬುನಾದಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅನೇಕರು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳವಾದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸರ್ಕಾರ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (Regularization) ಎಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ 10-15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠದ ಆದೇಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, “ಗುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನೌಕರರು, ಖಾಯಂ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಂತೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”
ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪಿನ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ:
- ✅ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳು ಮುಖ್ಯ: ಯಾವುದೇ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳ (Cadre and Recruitment Rules) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದು ಆಯ್ಕೆಯಾದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಖಾಯಂ ಆಗುವ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂಬಾಗಿಲ ಮೂಲಕ (Backdoor Entry) ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಂದವರು ತಾನಾಗಿಯೇ ಖಾಯಂ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ✅ ಏಜೆನ್ಸಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ: ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮೂಲಕ (Through Manpower Agencies) ನೇಮಕವಾದ ನೌಕರರು ಆ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳೇ ಹೊರತು ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇವರ ನಡುವೆ ನೇರ ಒಪ್ಪಂದ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
- ✅ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ?: ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರು ತಮಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಷ್ಟೇ ವೇತನ ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಖಾಯಂ ನೌಕರರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಖಾಯಂ ನೌಕರರು vs ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರು: ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಖಾಯಂ ನೌಕರರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ನೋಡಿ.
| ವಿಷಯ | ಖಾಯಂ ನೌಕರರು (Permanent) | ಗುತ್ತಿಗೆ/ಏಜೆನ್ಸಿ ನೌಕರರು (Contract) |
|---|---|---|
| ನೇಮಕಾತಿ ವಿಧಾನ | ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ & ಮೆರಿಟ್ ಆಧಾರಿತ | ನೇರ ನೇಮಕ ಅಥವಾ ಏಜೆನ್ಸಿ ಮೂಲಕ |
| ಉದ್ಯೋಗದ ಭದ್ರತೆ | ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಇದೆ (60 ವರ್ಷದವರೆಗೆ) | ಒಪ್ಪಂದ ಇರುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ (Temporary) |
| ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆ | ಸರ್ಕಾರಿ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ + DA + HRA | ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಚಿತ ವೇತನ (Consolidated Pay) |
| ಖಾಯಂ ಆಗುವ ಹಕ್ಕು | ಈಗಾಗಲೇ ಖಾಯಂ | ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹಕ್ಕು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ |
ಉಮಾದೇವಿ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪು (Uma Devi Judgment)
ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ 2006 ರ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಉಮಾದೇವಿ’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದತ್ತವಾದ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ನೇಮಕಗೊಂಡವರನ್ನು ‘ಒಂದು ಬಾರಿ’ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಹಕ್ಕಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮುಂದೇನು ದಾರಿ?
ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರಿಗೆ ಇದು ಕಹಿ ಸುದ್ದಿಯಾದರೂ, ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಕೇವಲ ಖಾಯಂ ಆಗುವ ಆಸೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗದೆ, ಸರ್ಕಾರ ಕರೆಯುವ ನೇರ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ (Competitive Exams) ತಯಾರಿ ನಡೆಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ‘ವಿಶೇಷ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮ’ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರಿಗೆ ಕೃಪಾಂಕ (Grace Marks) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ನೇರ ಖಾಯಂ ಅಸಾಧ್ಯ.
ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
